Verwarmingssysteem

Voor het opwekken van de warmte die vervolgens gebruikt wordt om de woning en het tapwater te verwarmen, kun je gebruikmaken van verschillende systemen. De meest gebruikte zijn de CV-ketel en warmtepomp.

CV-ketel

Een CV-ketel verwarmt het verwarmings- en tapwater door gas te verbranden. In oudere woningen is vaak een CV-ketel aanwezig, terwijl bij nieuwbouwwoningen meestal een warmtepomp wordt geïnstalleerd. Een CV-ketel werkt vaak op een hoge watertemperatuur voor verwarming. Het verwarmingswater wordt dan verwarmd tot ongeveer 65°C, wat vervolgens naar de radiatoren of vloerverwarming wordt gepompt. Doordat de watertemperatuur hoog genoeg is kunnen radiatoren voldoende warmte afgeven om de woning te verwarmen. De overheid ontmoedigt het gebruik van een gasgestookte CV-ketel en moedigt het gebruik van duurzame oplossingen zoals een (hybride) warmtepomp aan.

Warmtepomp

Een warmtepomp gebruikt in tegenstelling tot een CV-ketel alleen stroom en geen gas. Een warmtepomp haalt zijn warmte uit bronnen zoals water of lucht, waarin bijna altijd warmte aanwezig is. Er is namelijk nog steeds warmte aanwezig bij zeer lage temperaturen, anders zou de temperatuur nog lager zijn. Daar maakt een warmtepomp gebruik van en haalt de warmte uit het water of de lucht en perst deze als het ware samen naar een temperatuur die we kunnen gebruiken. Hoe hoger de vereiste temperatuur, hoe meer moeite het de warmtepomp kost en hoe meer stroom er nodig is. Dit zorgt voor een lager rendement van de warmtepomp. Een warmtepomp gebruikt stroom om warmte uit water of lucht te halen en levert meer energie op dan er wordt verbruikt. Dit verschil in energie is het rendement van de warmtepomp, dat bij een gemiddelde warmtepomp vaak rond de vijf ligt. Voor elke kWh stroom krijg je dus ongeveer vijf kWh aan warmte terug. Hierdoor is een warmtepomp een duurzame oplossing. Doordat een warmtepomp warmte van de ene naar de andere plek kan pompen is het mogelijk dit proces om te draaien. Daardoor kan je met de meeste warmtepompen ook koelen.

Er zijn verschillende soorten warmtepompen, namelijk een lucht/water-, water/water-, of lucht/lucht warmtepomp. Een lucht/water warmtepomp haalt zijn warmte uit de lucht en verwarmt daar vervolgens het verwarmingswater mee. Bij deze warmtepomp heb je een buitendeel in de buitenlucht, dat lijkt op het buitendeel van een airco. De lucht/water warmtepomp bestaat zowel in split als monoblock variant. Bij een split warmtepomp moeten koelleidingen tussen het buiten- en binnendeel worden aangelegd, waar een gecertificeerde installateur voor nodig is. Bij een monoblock warmtepomp lopen verwarmingsleidingen naar het buitendeel; voor het aansluiten van deze leidingen is geen certificering nodig. Een monoblock warmtepomp kan dus door meer mensen geïnstalleerd worden, wat een groot voordeel is vanwege de krapte aan gecertificeerde installateurs.

Voorbeeld van een warmtepomp-installatie

Een water/water warmtepomp haalt zijn warmte uit water, zoals grondwater of water wat door de grond stroomt bij een bodemwarmtepomp. De warmtepomp verwarmt hiermee vervolgens het verwarmingswater. Een lucht/lucht warmtepomp haalt zijn warmte uit de buitenlucht en geeft de warmte weer af aan de lucht in de ruimte. Deze warmtepomp ken je als de airco, die doorgaans zowel de ruimte kan koelen als verwarmen.

Een warmtepomp werkt volledig elektrisch. Soms wordt deze gecombineerd met een CV-ketel, wat dan een hybride warmtepomp wordt genoemd. Een hybride warmtepomp wordt ingezet wanneer de warmtepomp alleen onvoldoende vermogen of watertemperatuur kan leveren om een woning effectief te verwarmen. Hoe kouder het buiten is, hoe hoger de temperatuur van het verwarmingswater moet zijn om de woning goed te kunnen verwarmen. In sommige woningen is op koude dagen een hoge watertemperatuur nodig. Dit kan komen door slechte isolatie of het gebruik van een HTV-afgiftesysteem zoals radiatoren. Omdat de warmtepomp deze hoge temperatuur niet kan bereiken of omdat het rendement dan te laag is, wordt deze gecombineerd met een CV-ketel. Wanneer het buiten koud is, verwarmt de CV-ketel het verwarmingswater op een hoge temperatuur. Bij minder koud weer neemt de warmtepomp deze taak over. Deze twee wisselen elkaar automatisch af, waardoor je een groot deel van het jaar de woning toch met een warmtepomp kunt verwarmen.

CV-ketel of warmtepomp?

In bestaande woningen is vaak een CV-ketel aanwezig. Ook bij een goede CV-ketel kan het soms verstandig zijn deze te vervangen voor een warmtepomp. Een CV-ketel werkt doorgaans op een hoge watertemperatuur in combinatie met een HTV-afgiftesysteem zoals radiatoren. Wanneer je gaat verbouwen is het verstandig het afgiftesysteem te vervangen door een LTV-afgiftesysteem, zoals vloerverwarming. Deze kan je vervolgens direct of later op een warmtepomp aansluiten. Ontdek hier meer over onze vloerverwarmingssystemen. Hiermee zorg je dat wanneer het gebruik van een (hybride) warmtepomp verplicht wordt de woning daar klaar voor is. Met een LTV-afgiftesysteem is het meestal mogelijk een warmtepomp te plaatsen die volledig op stroom werkt. Een hybride warmtepomp is dan niet nodig waardoor je CV-ketel kan vervallen en je geen gas meer gebruikt. 

De lucht/water warmtepomp wordt het meest toegepast vanwege zijn gemakkelijke en snelle installatie. Hiermee voorkom je hoge kosten voor een gespecialiseerde grondboring, welke nodig is voor een water/water bodemwarmtepomp. De monoblock variant wordt vaak toegepast, zodat voor het aansluiten van de leidingen geen gecertificeerd installateur nodig is. Bij een lucht/water warmtepomp heb je zowel binnen als buiten opstellingsruimte nodig. Tijdens een verbouwing is dat makkelijk te realiseren, terwijl dat anders een flinke opgave kan zijn. Bij een verbouwing is het dus verstandig direct een warmtepomp te plaatsen. Zo ben je goed voorbereid op de toekomst en kun je jouw woning duurzaam verwarmen en koelen.

Het aansluiten van een CV-ketel op een LTV-afgiftesysteem is met voorzorgsmaatregelen mogelijk. Later kan je de CV-ketel vervangen door een warmtepomp. Let daarbij op dat de leidingen die naar de CV-ketel lopen de juiste diameter hebben, zodat je deze later bij het plaatsen van de warmtepomp niet hoeft te vervangen.