Informatie | Draad- en leidingdiameters

Diameter waterleiding

Voor drinkwater gebruik je koperen leidingen of meerlagenbuis. In de hoofdregel is voor standaard gebruik een 22 mm koperen leiding of 20 mm meerlagenbuis voldoende voor de hoofdleiding, en 15 mm koper en 16 mm meerlagenbuis voor de eindpunten, zoals een wastafelkraan of buitenkraan. Hieronder vind je een tabel met de meeste aansluitingen in een woning.

Diameter verwarmingsleidingen

Voor CV-leidingen maak je gebruik van dunwandige stalen buis of meerlagenbuis. Het bepalen van de juiste leidingdiameter voor CV-leidingen is net wat lastiger en hangt af van factoren zoals de aanvoertemperatuur van het water en het totale vermogen (in Watt) aan warmte wat door de leidingen gaat. In onderstaande tabellen geven we aan welke leidingdiameter je nodig hebt in verschillende situaties. Bepaal voor iedere leiding of aftakking hoeveel vermogen er benodigd is (aan de hand van bijvoorbeeld specificaties van een radiator) en kies daarmee de juiste diameter.

Tabel 1 - CV-leidingen met een hoge aanvoertemperatuur vanaf 60°C.

Vermogen (Watt)	Metalen buis (mm)*	Meerlagenbuis (mm)*
0 t/m 2000	15	20
2001 t/m 5000	22	20
5001 t/m 8000	22	25
8001 t/m 13000	28	32
13001 t/m 20000	35	40

*Leidingdiameter bij een maximale lengte van 5 meter en een temperatuurverhouding van 60/45/20°C.

Tabel 2 - CV-leidingen met een lage aanvoertemperatuur vanaf 35°C.

Vermogen (Watt)	Metalen buis (mm)*	Meerlagenbuis (mm)*
0 t/m 2000	15	20
2001 t/m 4000	22	25
4001 t/m 9000	28	32
9001 t/m 10000	35	32
10001 t/m 14000	35	40

*Leidingdiameter bij een maximale lengte van 5 meter en een temperatuurverhouding van 35/26/20°C.

Aanvoerleidingen vloerverwarmingverdelers

Voor aanvoerleidingen naar vloerverwarmingverdelers maak je ook gebruik van dunwandige stalen buis of meerlagenbuis. In de onderstaande tabellen kun je zien welke leidingdiameter je nodig hebt. Als je in huis zowel radiatoren als vloerverwarming hebt, kun je met behulp van bovenstaande en onderstaande tabellen dus voor iedere aansluiting de juiste leidingdiameter kiezen. Welke diameter je het beste voor de vloerverwarmingsbuis zelf kan gebruiken kan je lezen op de pagina over vloerverwarmingsbuis.

Tabel 3 - Leidingen voor vloerverwarming verdelers, hoge aanvoertemperatuur vanaf 60°C.

Vloerverwarming oppervlakte (m2)	Metalen buis (mm)*	Meerlagenbuis (mm)*
0 t/m 20	15	20
21 t/m 50	22	20
51 t/m 80	22	25
81 t/m 130	28	32
131 t/m 200	35	40

*Leidingdiameter bij een maximale lengte van 5 meter en 100 watt/m2 afgifte bij een temperatuurverhouding van 60/45/20°C.

Tabel 4 - Aanvoerleidingen voor vloerverwarming verdelers, lage aanvoertemperatuur vanaf 35°C.

Vloerverwarming oppervlakte (m2)	Metalen buis (mm)*	Meerlagenbuis (mm)*
0 t/m 20	15	20
21 t/m 40	22	25
41 t/m 90	28	32
91 t/m 100	35	32
101 t/m 140	35	40

*Leidingdiameter bij een maximale lengte van 5 meter en 100 watt/m2 afgifte bij een temperatuurverhouding van 35/26/20°C.

Gasleidingen

Voor gasleidingen maak je gebruik van roodkoperen buis of meerlagenbuis voor gas. Let er op dat de leiding niet te lang wordt, dan kan je het beste een grotere leiding gebruiken.

• Gemiddelde CV-ketel: 22mm koper of 25mm meerlagenbuis. 
• Gasfornuis: 15 mm koper, of 20 mm meerlagenbuis.
• Gaskachel: 15 mm koper, of 20 mm meerlagenbuis.

 

Wat is een draadfitting?

Draadfittingen zijn koppelingen die met behulp van een schroefdraad aan elkaar verbonden worden en zo voor een lekvrije aansluiting zorgen. Voor het maken van draadverbindingen in leidingsystemen wordt er vaak gebruik gemaakt van British Standard Pipe (BSP) schroefdraad. Dit schroefdraad wordt aangegeven in Inch-maten, bijvoorbeeld ¼" en ½".

• Inchmaten worden uitgesproken als: "een kwart Inch" en "een half Inch". In de volksmond worden dit ook wel "duimse" maten genoemd ("een kwart duims" en "een half duims").
• Het onderscheid tussen een mannelijke en een vrouwelijke koppeling wordt vaak aangeduid met de termen "buitendraad" (mannelijk) en "binnendraad" (vrouwelijk).
• De juiste maat koppeling kies je aan de hand van leidingdiameter of de diameter van de kraan/aansluiting waar je naartoe werkt.
• Bij het kiezen van koppelingen heb je in Nederland zo goed als altijd te maken met BSP schroefdraad; als je een koppeling met een aanduiding in een Inch maat ziet kun je er vanuit gaan dat dit BSP is, tenzij er iets anders vermeld staat.

Bij koppelingen met BSP draad gaat het erom dat je gebruik maakt van een mannelijke en vrouwelijke koppeling met dezelfde diameter schroefdraad. In de praktijk komt dit vaak niet direct uit, daarom wordt er veelal gebruik gemaakt van verloopkoppelingen, zie afbeelding.

• Om twee vrouwelijke koppelingen (met dezelfde of andere diameters) aan elkaar te verbinden maak je gebruik van een dubbele nippel.
• Om twee mannelijke koppelingen (met dezelfde of andere diameters) aan elkaar te verbinden maak je gebruik van een sok.
• Om een mannelijke en een vrouwelijke koppeling (met dezelfde of andere diameters) aan elkaar te verbinden maak je gebruik van een verloopring.
• Om je leidingsysteem verder vorm te geven maak je gebruik van knieën (bochten) en T-stukken.

Koppelingen met BSP draad dichten standaard niet af op hun schroefdraad. Je dient hiervoor altijd gebruik te maken van een schroefdraadafdichting zoals PTFE tape.

Hoe bepaal je een draaddiameter?

Als eerste meet je de diameter van het schroefdraad op, zie afbeelding. Gebruik hiervoor bij voorkeur een schuifmaat, zeker bij vrouwelijke koppelingen. Bij mannelijke koppelingen lukt het met een rolmaat vaak ook nog wel.

• Mannelijke koppeling: Bij mannelijke koppelingen gaat het om de grootste buitendiameter van het schroefdraad.
• Vrouwelijke koppelingen: Bij vrouwelijke koppelingen gaat het om de kleinste binnendiameter van het schroefdraad.

 

De gemeten maat is niet 1 op 1 gelijk aan de schroefdraaddiameter die je nodig hebt. Met behulp van onderstaande tabel kun je de gemeten diameter vertalen naar de bijbehorende schroefdraaddiameter. Zo kun je te allen tijde bepalen welke schroefdraaddiameter je (nodig) hebt en hoe je verder kunt bouwen.